Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 27-01-2014

Adliye İtiraz Konusu

İtiraz Konusu


İtiraz, bir hakim veya yasada açıkça gösterilen hallerde mahkeme kararının, bu karardan zarar gören ilgili kişinin başvurusu üzerine, kural olarak başka bir mercide hukuken ve maddi yönden yeniden incelenmesine olanak tanıyan bir kanunyoludur.
İtiraz kanunyoluna kural olarak hakimlik kararlarına, istisnaen de mahkemenin son kararına esas oluşturmayan ara kararlarına karşı başvurulur (CMK m.167).
Hakimlik kararları şunlardır: 1) Soruşturma evresinde hakimlik yargılama makamı olarak sadece sulh ceza hakimliği görev yapar. Soruşturma evresinde sulh ceza hakiminin kararları hakimlik kararıdır. 2) Naip hakim kararları ve 3) Mahkeme başkanının verdiği kararlar hakimlik kararıdır.
Örneğin kural olarak kovuşturma evresinde verilen koruma tedbirlerine ilişkin mahkeme kararları itirazı kabil kararlardır. Aynı şekilde gözlem altına alma kararı (CMK m.74) mahkeme tarafından verildiğinde itirazı kabil karardır.


İtiraz Mercileri


İtiraz, itiraz edilen kararı veren makama yapılır. Ancak kararına itiraz edilen makam itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderir (CMK m.268/2).
İtirazı incelemeye yetkili merciler şunlardır (CMK m.268/3):
Sulh ceza hakiminin kararlarına karşı yapılan itirazları, yargı çevresi içinde bulundukları asliye ceza mahkemesi hakimi,
Sulh ceza işleri asliye ceza hakimi tarafından görülüyorsa, ağır ceza işlerini gören mahkeme başkanı,
Asliye ceza mahkemesi hakiminin kararlarına karşı yapılan itirazları, yargı çevresinde bulundukları ağır ceza mahkemesi,
Ağır ceza mahkemesi ile başkanı tarafından verilen kararlara karşı yapılan itirazları, o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesinin bulunması halinde, numara olarak kendisini izleyen daire, son numaralı daire için birinci daire, o yerde ağır ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, en yakın ağır ceza mahkemesi,
Naip hakim kararlarına karşı yapılan itirazları, mensup oldukları ağır ceza mahkemesi başkanı, istinabe olunan mahkeme kararlarına karşı yukarıda belirtilen esaslara göre bulundukları yerdeki mahkeme başkanı veya mahkeme,
Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları ile Yargıtay ceza dairelerinin esas mahkeme olarak baktıkları davalarda verdikleri kararlara karşı yapılan itirazları, üyenin kararı söz konusu ise görevli olduğu dairenin başkanı, daire başkanı ile ceza dairesinin kararları söz konusu ise numara itibarıyla izleyen ceza dairesi; son numaralı daire söz konusu ise birinci ceza dairesi.



İtiraz Süresi ve İtiraz Usulü
 

Hakim veya mahkeme kararına karşı itiraz, yasanın ayrıca hüküm koymadığı hallerde CMK m.35’e göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır. İtiraz, kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hakim onaylar (CMK m.268/1).

 


İtirazın İncelenmesi
 

Kararına itiraz edilen hakim veya mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını düzeltir, yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili olan üst mercie gönderir (CMK m.268/2). İtirazı inceleyecek merci, yazılı cevap verebilmesi için itirazı, savcı ve karşı tarafa bildirebilir. Merci, inceleme ve araştırma yapabileceği gibi, gerekli gördüğünde bunların yapılmasını da emredebilir (CMK m.270). Kanunda yazılı olan haller saklı kalmak üzere, itiraz hakkında duruşma yapılmaksızın karar verilir. Ancak, gerekli görüldüğünde savcı ve sonra müdafi veya vekil dinlenir. İtiraz yerinde görülürse merci aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir. Karar mümkün olan en kısa sürede verilir (CMK m.271).


 

İtirazın Etkisi ve Sonucu
 

Bir karara karşı itiraz yoluna başvurma, o kararın yerine getirilmesine engel olmaz. Ancak, kararına itiraz olunan makam veya bu itirazı inceleyecek olan merci, kararın yerine getirilmesinin geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m.269/1,2). İtiraz merci itirazı haklı görürse, itiraz konusu olan kararı kaldırır ve bu konuda yeni bir karar verir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Ancak, merci ilk defa sanığın tutuklanmasına karar verirse itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.271/4).

 


AÖF Ceza Muhakemesi Eğitim Seti İçin Tıklayınız...