Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 13-01-2014

Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek Konusu

Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek Konusu


TCK’nın 205, maddesinde “gerçek bir resmi belgeyi”, 208, maddesinde ise “gerçek bir özel belgeyi” bozmak, yok etmek veya gizlemek fiilleri cezalandırılmaktadır.


A. Belgeleri ortadan kaldırılmanın sahtecilik sayılamayacağı söylenebilir, Ancak resmi veya özel bir belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suretiyle var olan bir delil ortadan kaldırılmakta, kamu güveni kanıtlayıcı bir vasıtadan yoksun bırakılmaktadır, Dolayısıyla bu suçlar, kanıtlayıcı bir vasıtaların bütünlüğü ve kullanılabilirliğine yönelik bir saldırı olarak anlaşılabilir.


B. Bu suçların maddi konusu resmi veya özel belgelerdir, Ancak bu belgelerin hukuken geçerli, yani sahih ve gerçek belgeler olmaları gerekir, Sahte bir belgenin bozulması, yok edilmesi veya gizlenmesi bu suçları oluşturmaz, Böyle bir fiil, şartları varsa 281, maddedeki suçu oluşturabilir, Aynı şekilde gerçek bir belgenin değiştirilen kısmının bozulması durumunda da suç yoktur.
 

C. Bu suçların maddi unsuru, 205 ve 208, maddelerde belirtilen belgeleri bozmak, yok etmek veya gizlemekten, yani belgeyi kanıtlayıcı amaçlar yönünden kullanılamaz hale getirmeden ibarettir,
Bozmak, maddedeki dar anlamıyla, bir yazının artık belge olarak kabul edilemeyecek hale getirilmesini ifade eder, Örneğin, yazının okunamaz hale gelecek şekilde karalanması durumunda olduğu gibi,
Yok etmek bir belgeyi maddi varlığı yönünden ortadan kaldırmaktır, Örneğin, elyazısı ile yapılmış bir vasiyetnameyi yakmak durumunda olduğu gibi.

Gizlemek ise, belgenin maddi varlığını yok etmeksizin, onu ortadan kaldırmayı ifade eder, Böylece belgenin kullanılması imkansız hale getirilmiş olur.


D. Bozulan, yok edilen veya gizlenen belge tamamen failin tasarrufu altında ise, fiil hukuka aykırı sayılamaz, Kişinin zilyedi olduğu belgeyi ibraz etmek veya iade etmek yükümlülüğü bulunan hallerde, belgeyi kanıt olarak kullanmak hakkını içeren böyle bir tasarruf yetkisi söz konusu değildir.


Özel belge yönünden varakanın muhafazası ile ilgisi bulunanların rızası, fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldırır.


E. Bu suçlar, belge üzerinde tasarruf hakkı bulunan kimsenin, tasarruf imkânından yoksun bırakıldığı, yani belgeden yararlanması imkânı ortadan kaldırıldığı anda tamamlanmış olur, Dolayısıyla bu suça teşebbüs mümkündür, Örneğin; bir kimsenin bir belgeyi yok etmek için yırtmaya çalıştığı sırada, henüz ikiye bölünmeden belgenin kişinin elinden alınması veya yakmak için sobaya atması, fakat kâğıdın kolayca yanmayan cins ten olması nedeniyle yanmaması hallerinde teşebbüs söz konusudur.


F. Bu suçların manevi unsuru kasttır, Kastın varlığı için, belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek konusundaki bilinçli iradeden başka, bir kanıtı ortadan kaldırmak iradesi de aranır, Bu ikinci husus, maddede açıkça belirtilmemiş olmakla beraber, söz konusu suçları mala zarar verme suçundan ayırabilmek için bunun kabul edilmesi gerekir, Gerçekten de fail sadece başkasına ait bir şeye zarar vermek amacıyla hareket ediyorsa, inceleme konusu suç değil, mala zarar verme suçu oluşur.


G. İnceleme konusu suçların varlığı halinde, fail ayrıca başkasının malına zarar verme suçundan dolayı da sorumlu tutulamaz, Çünkü bu sonuncu suça özelliğini veren tahrip etme, yok etme, bozma gibi hususlar 205 ve 208, maddelerdeki suçlarda da söz konusudur, Buna karşılık yok edilen veya bozulan belge hırsızlık yapılarak ele geçirilmişse, failin her iki suçtan da sorumlu tutulması gerekir.


H. Kanun, resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçu yönünden failin kamu görevlisi olmasını cezayı ağırlaştıran neden saymıştır (TCK, m, 205, f, 1)
 

Ceza Hukuku Eğitim Seti İçin Tıklayınız...