Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 10-01-2014

Büro İç Mekanının Boyutsal ve İşlevsel Gereksinimleri Konusu

Büro İç Mekanının Boyutsal ve İşlevsel Gereksinimleri Konusu

 


Sağlıklı, güvenli ve verimli bir çalışma ortamı, çalışanların ortama yönelik gereksinimlerinin karşılanması ve konfor düzeyinin sağlanmasını gerektirir. Bu nedenle, bürolarda çalışma alanının belirlenmesi, çalışma biriminin oluşturulması ve çalışan kişinin boyutsal özellikleri büro ergonomisi açısından büyük önem taşır. Çalışma alanı, büronun fiziki yapısıyla ilişkili olup kullanıcı sayısı, yapılan eylemler ve kullanılan donanıma bağlı mekânsal özellikleri ifade etmektedir. Çalışma alanları, günlük yaşamlarında farklı zaman dilimlerini (yaklaşık olarak günün 1/3’ünü) bürolarda geçiren çalışanların eylem ve donanım ilişkilerini en üst düzeyde sağlamak zorundadır. Bürolarda çalışma alanlarının temel öğesi çalışma birimleridir (iş istasyonu, çalışma ünitesi, çalışma modülü vb). Çalışma birimleri, masa, sandalye ve depolama üniteleri gibi tefriş malzemeleri, bilgisayar ve donanımları gibi çalışma konusuna bağlı olarak farklı teknik donanımları bünyesinde barındırır. Şekil 7.1 de gösterilen çalışma alanı erişim mesafeleri, bu donanımların çalışan kişinin oturduğu yerden uzanma mesafesine göre en yakından en uzağa üç farklı bölgede konumlandığını, çevrenin algılanma düzeyinin de görüş açılarına göre merkez görüş çizgisinden uzaklaştıkça zayıfladığını göstermektedir.
 

çalışma alanında erişim mesafeleri

 

Bürolarda çalışanlar için çalışma biriminin en önemli parçaları sandalye ve masadır. Her ikisi de kullanıcıya ve yapılan işe uygun olmak zorundadır. Ayaklarının tekerlekli olması ve kendi ekseni etrafında dönebilmesi, kolçaklarının bulunması, oturma yüksekliğinin ve arkalığının ayarlanabilir olması, oturma pozisyonunda kolayca ayarlanabilir olması ve oturmaya uygun bir malzemeyle kaplanmış olması ergonomik bir sandalyenin temel özelliklerindendir. Üzerindeki donanımın ve kullanıcı çevresindeki çalışma alanının optimum kullanımı ergonomik bir masanın tasarım ölçütü olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, bilgisayarın vazgeçilmez parçaları olarak ekran, klavye, fare (mouse) ve yazıcı gibi donanımların kullanıcı çevresinde ergonomik açıdan uygun yerleşimi, masa boyutları için belirleyici olmaktadır. Çalışana uygun çalışma ortamlarında sandalye, masa, bilgisayar ve klavye vb. yüksekliklerinin tamamen ayarlanabilir olması tercih edilmektedir. Çalışma birimlerindeki çalışmaların genellikle oturarak yapıldığı dikkate alındığında büro donanımları arasında öncelikle sandalyelerin ayarlanabilir olması sağlanmalıdır. Çalışana uygun konforlu bir oturma pozisyonuna paralel olarak masa, bilgisayar vb. donanımların ayarlanabilir olması ergonomik çalışma ortamları açısından tercih edilmektedir. Çalışma yüzeyi ya da klavye yüksekliğinin sabit olduğu durumlarda ise, sandalyenin oturma yüksekliğinin esnekliğinden yararlanılarak oturma yüksekliği çalışma veya klavye yüzeyine uygun olarak ayarlanmalıdır.


Çalışma masası, bilgisayar ve donanımları için bir çalışma yüzeyi oluştururken kullanıcının ayak hareketlerine de engel olmamalıdır. Yapılan işin türüne göre değişebilmeli, bilgisayar donanımları ve bunlar dışındaki donanımlar için yeterince büyük olmalıdır. Her ülkede insan boyunun kuşaktan kuşağa uzadığı dikkate alındığında büro mobilyaları, özellikle de masalar için öngörülen sabit yüksekliklerin (78, 75 ve 72cm. gibi) her insan boyutu için uygun olması beklenemez. Bu nedenle, bugün Avrupa Birliği normlarında önerilen 72cm. masa yüksekliğinin bile sabit olmaması, yüksekliğinin belirli sınırlar arasında (68-84cm.) ayarlanabilir olması kullanım açısından büyük esneklik sağlayacaktır.


Bir masayla birlikte kullanılacak sandalyenin bağımsız bir şekilde tasarlanmaması gerekir. Büro mekanlarında bir takım oluşturan masa ve sandalye, ayarlanabilir boyutlar açısından birbirlerine bağımlıdırlar. Bu nedenle masa ya da sandalyenin tek başına ele alınıp boyutlandırılması kullanımı olumsuz etkileyecek ya da engelleyecektir. Bürolarda farklı amaçlarla (bilgisayar kullanma, yazma, çizme vb.) kullanılan masa ve sandalyelerde bu ilişkinin korunması gerekir. Sandalye oturma düzlemi yüksekliği 38.1-45.7cm. olarak kabul edilmektedir.


Masa ve sandalye takımıyla birlikte kullanılan ve oturma pozisyonunu daha konforlu hale getiren elemanlardan biri de ayak destekleridir. Yeteri kadar büyüklükte, yeri değişebilen, yüksekliği ayarlanabilen, en az 35cm. derinliğinde ve 45cm. genişliğindeki aparatlardır. Eğimi 10-250 arasında, yüksekliği de 15cm’ye kadar ayarlanabilir olmaktadır. Yaygın bir kullanımı bulunmasa da masanın kullanımı sırasında oturma pozisyonunun durumuna bağlı olarak ayakların zeminle ilişkisinin kesilmesini engeller ve konforlu bir oturma için ayakları destekler.
 

 

Büro Teknolojisi Eğitim Seti İçin Tıklayınız...