Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 13-01-2014

Denetim Görevini İhmal Konusu

Denetim Görevini İhmal Konusu


TCK’nın 251. maddesine göre “Zimmet ve irtikâp suçunun işlenmesine kasten göz yuman denetimle yükümlü kamu görevlisi” (f.1) ve “Denetim görevini ihmal ederek, zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlayan kamu görevlisi” (f.2) cezalandırılır.


Kanun bu hükümlerle zimmet ve irtikâp suçları yönünden iki özel görevi ihmal suçu öngörmüştür. Birincisi “göz yumma”, ikincisi ise “imkân sağlama” dır. Bu hallerde genel olarak görevi ihmal suçunu düzenleyen 257. maddenin 2. fıkrası değil, özel hüküm olan 251. madde uygulanır.


A. Kanun, bu suç ipotezleri ile denetim görevi olan kamu görevlilerinin zimmet ve irtikâp suçlarının önlenmesi konusunda daha dikkatli olmalarını sağlamak istemiştir. Dolayısıyla bu suçları her kamu görevlisi değil, sadece “denetim görevi” olan kamu görevlileri işleyebilir. Bu kişinin zimmet veya irtikâp suçunu işleyen kamu görevlisinin amiri olması şart değildir; denetim görevine sahip olması yeterlidir. Ancak bu suçların faili olabilmek için, sahip olunması gerekenin malî denetim görevi mi, yoksa genel denetim görevi mi olduğuna dair bir açıklık yoktur. Bu durumda failin sadece genel denetim görevine sahip bulunmasının yeterli olacağını kabul etmek gerekir.


Zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlama ipotezi yönünden, kamu görevlisinin zimmet veya irtikâp suçunun ortağı olmaması gerekir. Aksi halde 247 ve 250. maddelerde öngörülen suçlara iştirakten sorumlu olur.


Denetim görevini ihmal suçunun faili kim olabilir?
B. Göz yumma ipotezi yönünden maddi unsur, zimmet veya irtikâp suçunun başkaları tarafından işlenmesine göz yummak, yani bu suçların işlenmesini görmemezlikten gelmek, hoş görmektir. Şu halde bu ipotezin gerçekleşmesi için, kamu görevlisinin denetim görevini ihmal etmesi yetmez. Ayrıca zimmet veya irtikâp suçunun işlendiğini bilerek bu suçları görmezlikten gelmesi, bunları hoş görmesi yani denetim görevini yapmaması da gerekir.


İmkân sağlama ipotezi yönünden maddi unsur, denetim görevi ihmal edilerek zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlamaktır. Maddi unsurun oluşması için denetim görevinin ihmali ile zimmet veya irtikap suçunun işlenmesi arasında nedensellik bağı bulunmalıdır.


Suçun oluşması için denetim görevinin ihmal edilmiş olması yeterli değildir; ayrıca zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlanmış olması da gerekir.
C. Bu suç kasıtlı bir suç olup; a) göz yumma ipotezi yönünden, işlenmiş olan zimmet veya irtikâp suçuna bilerek göz yummak iradesinden, b) imkân sağlamak ipotezi yönünden, zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağladığı bilinciyle denetim görevini ihmal etmek iradesinden ibarettir.


D. Kanun, zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine kasten göz yuman, bunları görmezlikten gelen, yani denetim görevini yapmayan faili, işlenen zimmet veya irtikâp suçunun müşterek faili olarak cezalandırırken (f. 1), denetim görevini ihmal ederek zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlayan faili daha az bir ceza ile cezalandırmaktadır (f. 2).

Ceza Hukuku Eğitim Seti İçin Tıklayınız...