Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 13-01-2014

Görevin Gereklerine Aykırı Hareket Etme Konusu

Görevin Gereklerine Aykırı Hareket Etme Konusu


TCK’nın 257. maddesinin 1. fıkrasına göre “Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız menfaat sağlayan kamu görevlisi” cezalandırılır.
 

A. Bu suçun maddi unsuru, kamu görevlisinin yaptığı göreve ilişkin yetkilerin kötüye kullanılmasını içeren ve kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayan herhangi bir fiili işlemesinden ibarettir.
 

Şu halde kamu görevlisinin yaptığı iş veya fiil görevi ile ilgili olmalıdır. Ayrıca kamu görevlisinin fiili, görevinin gereklerine aykırılık oluşturmalıdır. Kamu görevlisi, ancak kanunların ve idarî düzenlemelerin belirlediği durumların dışına çıkmak suretiyle yetkisinin sınırlarını aştığında görevinin gereklerine aykırı hareket etmiş sayılır. Bir başka deyişle, kamu görevlisinin, normlara veya öngörülen formalitelere yahut kendisine verilen talimatlara aykırı davranması ve görevi ile ilgili olarak kendisine verilen yetkileri veriliş amacı dışında bir amaç için kullanması gerekir. Bu itibarla söz konusu suç, “görevin gereklerini ihmal veya geciktirme” suçunun (TCK. m.257, f.2), aksine icraî bir davranışla işlenebilen bir suçtur. Yani kamu görevlisinin kanunlara, idarî düzenlemelere veya talimatlara, bir başka deyişle görevin gereklerine aykırı bir harekette bulunması gerekir.

Görevin gereklerine aykırı hareket etme suçu tamamen genel ve tamamlayıcı nitelikte bir suçtur. Bu nedenle 257. maddenin 1. fıkrası hükmünün uygulanabilmesi için görevin gereklerine aykırı hareket etme özel bir hükümle düzenlenmemiş olmalıdır.
 

Şu halde kanunun ayrıca öngördüğü görevin gereklerine aykırı hareket etme filleri, belirlenen ceza daha az olsa bile, özel hükme göre cezalandırılır.

• Maddi unsurun varlığından söz edebilmesi için, ayrıca kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareketi, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olmuş ya da kişilere haksız bir menfaat sağlamış olmalıdır.
 

• Buradaki “mağduriyet” i mevcut bir ekonomik zarar olarak anlamamak gerekir. Bu kavram ekonomik zarar kavramından daha geniş bir anlam ifade eder. Örneğin, sınavda başarılı olan bir öğrencinin başarısız gösterilmesi durumunda olduğu gibi.
 

Kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı davranışı, çoğu defa kamu yönünden bir zarar oluşturur. Örneğin, kamu arazisinin işgali suretiyle yapılan konutlara alt yapı götürmek durumunda olduğu gibi.
 

Nihayet kamu görevlisi, görevinin gereklerine aykırı hareketiyle kişilere haksız bir menfaat sağlamış da olabilir. Örneğin, imar planına aykırı olarak inşaat izni vermek durumunda olduğu gibi.
 

B. Bu suçun tamamlanması için, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı bir harekette bulunması yeterli değildir; bu hareketten ayrıca kişiler yönünden bir mağduriyetin veya kamu zararının doğmuş olması ya da kişilere haksız bir mefaat sağlanmış olması da aranır. O halde bu suç, söz konusu sonuçların ortaya çıktığı anda tamamlanmış olur.
 

Görülüyor ki yürürlükteki Ceza Kanunu, mülga Ceza Kanununun aksine, bu suçu sonuçlu bir suç olarak düzenlemiştir. Dolayısıyla bu suça teşebbüs mümkündür.
 

C. Görevin gereklerine aykırı hareket etme suçu kasıtlı bir suçtur. Kastın varlığı için sadece hareketin iradî olması yetmez; ayrıca kamu görevlisinin yaptığı hareketin görevinin gereklerine aykırı olduğu bilincine ve kişilerin mağduriyetine veya kamu zararına neden olmak ya da kişilere haksız menfaat sağlamak bilinç ve iradesine de sahip olması gerekir.
 

Bu itibarla yaptığı hareketin görevi ile ilgili olmadığı veya görevinin sınırları içinde kaldığı veya kişilerin mağduriyetine veya kamu zararına neden olmayacağı ya da kişilere haksız bir menfaat sağlamayacağı inancı ile hareket eden kamu görevlisinde görevini kötüye kullanma kastının bulunduğu söylenemez.

 

Ceza Hukuku Eğitim Seti İçin Tıklayınız...