Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 13-01-2014

Görevin Yapılması İçin Çıkar Sağlama Konusu

Görevin Yapılması İçin Çıkar Sağlama Konusu


TCK’nın 257. maddesinin 3. fıkrasına göre: “İrtikâp suçunu oluşturmadığı takdirde görevinin gereklerine uygun davranması için veya bu nedenle kişilerden kendisine veya bir başkasına çıkar sağlayan kamu görevlisi” cezalandırılır.


Bu hükümle, daha ziyade, kamu görevlilerinin dürüslüğü hedef alınmakta ve buna ilişkin devlete ait menfaat korunmaktadır.
Daha önce de belirtildiği üzere, söz konusu hükümle, mülga Ceza Kanununda “basit rüşvet” olarak düzenlenen durum, görevi kötüye kullanma suçunun özel bir şekli haline getirilmiştir.
A. Suçun maddi unsuru, kamu görevlisinin görevinin gereklerine uygun davranmak, yani görevi gereği yapması gerekeni yapmak, yapmaması gerekeni yapmamak için veya bu nedenle kişilerden çıkar sağlamasıdır.

Devlete ait adlî veya yargısal menfaatler adliyeye karşı suçları öngören normlar tarafından korunmaktadır. Kanunumuz bu bölümde, sonuçta adalete etkili olabilecek suçlara yer vermiştir.
Kanun, sadece görevin gereklerine uygun davranmak için değil, “bu nedenle”, yani görevin gereklerine uygun davranıldığı için çıkar sağlamayı da cezalandırmaktadır. Örneğin, daha önce hiç bir anlaşma olmaksızın, iş yapıldıktan sonra iş sahibinden işin gereği olmayan bir para almak durumunda olduğu gibi.


Yapılan davranış, kamu görevinin yerine getirilmesi sırasında gerçekleştirilen meşru bir davranış, yani kamu görevlisinin yetki alanına giren bir davranış olmalıdır. Aksi halde, yani, çıkar karşılığı yapılması konusunda anlaşılan iş kamu görevlisinin görevine dahil değilse, bu suçtan söz edilemez.
Çıkar failin kendisi için olabileceği gibi başkaları için de olabilir.


Bu ipotezden söz edilebilmesi için kamu görevlisinin kişileri kendisine veya başkalarına çıkar sağlamaya icbar veya hileli davranışlarla ikna etmemiş olması, çıkarın karşılıklı rızaya dayanması gerekir. Aksi halde “görevin yapılması için çıkar sağlama” değil, icbar veya ikna suretiyle irtikâp suçları söz konusu olur. Nitekim hükümde yer alan “irtikâp suçunu oluşturmadığı takdirde” ibaresi bunu ifade eder. Sağlanan çıkar, yapılması gereken bir işin yapılmaması ve yapılmaması gereken bir işin yapılması için sağlanmışsa, fail rüşvet suçundan sorumlu tutulacaktır.


B. Bu suç ipotezi, kamu görevlisinin görevinin gereklerine uygun davranmak için veya uygun davrandığı için kişilerden çıkar sağladığında tamamlanmış olur. Dolayısıyla bu suç yönünden kamu görevlisi ile iş sahibi arasındaki çıkar anlaşması suçun tamamlanması için yeterli değildir. Ayrıca görevin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlamak ipotezi yönünden, çıkar sağladıktan sonra kamu görevlisinin görevinin gereklerine uygun davranıp davranmamasının da önemi yoktur.


C. Bu suç kasıtlı bir suçtur. Kastın varlığı için kamu görevlisinin, görevinin gereklerine uygun davranması için veya davrandığı için verildiğini bilerek, gerekli olmayan bir karşılığı kendisi veya başkası için almak bilinç ve iradesinden ibarettir.

 

Ceza Hukuku Eğitim Seti İçin Tıklayınız...