Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 27-01-2014

Kanunyollarına Başvurma Hakkı Olanlar Konusu

Kanunyollarına Başvurma Hakkı Olanlar Konusu
 

Kanunyollarına başvurabilecek kişiler, görülen dava ile ilgili olan ve verilen karar dolayısıyla hukuki çıkarları etkilenen kişilerdir. Sanık beraat kararına karşı kanunyoluna başvuramaz; ancak kararın gerekçesi aleyhinde ise gerekçeden dolayı beraat kararına karşı kanunyoluna başvurabilir. Cumhuriyet savcısının hukuka aykırı kararlara karşı toplum adına kanunyoluna gitme yetkisi vardır.
Savcı, şüpheli, sanık, şüphelinin ve sanığın yasal temsilcisi, eşi, avukat, katılan ve suçtan zarar gören, kanunyollarına başvurabilecek kişilerdir (CMK m.260 vd.).
 

Cumhuriyet Savcısı


Savcı, sanığın lehine veya aleyhine olarak kanunyollarına başvurabilir (CMK m.260/3). Sanığın kendisinin kanunyoluna başvurması, savcının da onun lehine kanunyoluna başvurmasını engellemez. Savcı, sanıktan başka, verilen kararla özgürlüğü veya diğer hakları zarar gören kişiler için de kanunyoluna başvurabilir.

Kanunyoluna başvurmaya yetkili savcılar şunlardır:

1) Kararı veren mahkeme nezdindeki Cumhuriyet savcısı,

2) mahkemenin yargı çevresindeki sulh ceza mahkemelerinin kararlarına karşı asliye ceza mahkemesinde bulunan savcılar,

3) ağır ceza mahkemesinin yargı çevresindeki asliye ve sulh ceza mahkemelerinin kararlarına karşı ağır ceza mahkemelerinde bulunan savcılar (CMK m.273/3), 4) bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı bölge adliye mahkemesinde bulunan savcılar.


Şüpheli/Sanık


Kanun’da şüpheli ve sanığın hakim ve mahkeme kararlarına karşı kanunyollarına başvurabileceği belirtilmiştir (CMK m.260/1). Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişi şüpheli, kovuşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişi ise sanıktır (CMK m.2/1-a,b). Şüpheli, soruşturma aşamasında, daha çok koruma tedbirlerine karşı, itiraz kanunyoluna gidebilir; sanık ise hüküm özlü sanık veya hükümlü sanık sıfatıyla kovuşturma evresinde mahkemenin nihai kararına karşı istinaf ve temyiz kanunyollarına başvurabilir. Belirtelim ki sanığın kanunda açıkça belirtilen hallerde, kovuşturma evresinde, mahkemenin ara kararlarına karşı itiraz kanunyoluna başvurması da mümkündür. Tutuklu şüpheli veya sanık da CMK m.263/1 ’de gösterilen makamlara sözlü ve yazılı olarak başvurmak suretiyle kanunyollarına başvurabilir.


Kanunyoluna başvurma konusunda, sanığın yaşının ve medeni hakları kullanma yeterliğinin bulunup bulunmamasının önemi yoktur. Ancak, sanığın yaptığı işlemi anlama yeteneğinin bulunması gerekir. Çünkü kanunyoluna başvurma veya geri alma sanığın aleyhine sonuç doğurabilir.


Avukat


Avukat, müdafiliğini veya vekilliğini üstlendiği kişilerin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla kanunyollarına başvurabilir (CMK m.261). 20.10.1975 gün ve 7/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, kanunyoluna başvurabilmesi için, müdafiin vekaletnamesinin bulunması şart değildir


Şüpheli veya Sanığın Yasal Temsilcisi ve Eşi


Şüpheli veya sanığın yasal temsilcisi ve eşi, şüpheli ile sanığın başvurabileceği kanunyollarına onlardan bağımsız olarak başvurabilirler (CMK m.291). Yasal temsilciler, veli ve vasidir. Şüpheli veya sanığın eşi, Medeni Kanun hükümlerine göre şüpheli veya sanığın karısı veya kocasıdır.


Katılan/Suçtan Zarar Gören


Yasa’ya göre katılan sıfatını almış bulunanlar kanunyollarına başvurabilirler (CMK m.260/1). Ayrıca, katılma istekleri karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar da kanunyollarına gidebilirler. Belirtelim ki, bu düzenleme, suçtan zarar görenlerin kanunyoluna başvurarak davaya katılmalarına imkan verecek niteliktedir. Oysa CMK m.234’de davaya katılmış olma koşuluyla mağdur veya suçtan zarar görenin (şikayetçinin) davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanunyollarına başvurabileceği belirtilmiştir.
 

 

 


AÖF Ceza Muhakemesi Eğitim Seti İçin Tıklayınız...