Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 01-01-2014

Mahkeme’nin İhlal ve Adil Tazmine İlişkin Kararları ve İhlal Kararının Sonuçları

Mahkeme’nin İhlal ve Adil Tazmine İlişkin Kararları ve İhlal Kararının Sonuçları


Mahkeme’nin verdiği ihlal kararları bağlayıcıdır ve mahkûm edilen devlet bu kararları uygulamak zorundadır. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, kararların uygulanması ve özellikle başvuruculara uğradıkları zararlara karşılık öngörülen tazminatların ödenmesi sürecini izler.


Adil tazmine karar verilmesi, Mahkeme’nin Sözleşme tarafından güvence altına alınmış bir hakkın ihlal edildiğine dair tespit yapmasının otomatik bir sonucu değildir. Mahkeme, ihlal kararı sadece iç hukukta ihlalin sonuçlarını ancak kısmen ortadan kaldırabiliyorsa ve bu halde bile sadece “gerektiği takdirde” olması durumunda adil tazmine karar verebilir. Ayrıca Mahkeme, ancak koşullara göre “adil” olması durumunda tazminata hükmeder. Mahkeme iddia edilen bazı zararlara ilişkin ihlalin tespit edilmesinin tek başına yeterli adil tazmin oluşturduğuna karar verebilir. Tazminat miktarının belirlenmesinde Mahkeme, ihlalden zarar görmüş taraf olan başvurucunun ve kamu yararından sorumlu olan Sözleşme’ye taraf devletin durumlarını ayrıca dikkate alabilir. Son olarak, Mahkeme, genellikle yerel ekonomik koşulları dikkate almaktadır.


Bir ihlal kararı verildiğinde, Mahkeme dosyayı Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne gönderir. Bu kuruluş, ilgili ülkeyle ve kararların yerine getirilmesinden sorumlu bölüm ile birlikte, bu kararın nasıl uygulanacağı ve buna benzer yeni ihlallerin nasıl engelleneceği konusundaki önlemleri belirler. Bu, bazı genel önlemlerin alınması, özellikle yürürlükteki mevzuatın değiştirilmesiyle ve gerekirse bireysel önlemlerin alınmasıyla gerçekleştirilebilir.


Hakkında ihlal kararı verilen devlet, benzer yeni Sözleşme ihlallerin meydana gelmemesini gözetmelidir. Aksi durumda, yeni ihlal kararlarıyla karşılaşabilir. Nitekim bazı durumlarda devletler, Sözleşmeye uygun hale getirmek amacıyla mevzuatlarını değiştirmek durumunda kalırlar.


Mahkeme, bir devleti mahkûm ettiğinde başvuranın bir zarara uğradığını saptarsa, genelde bu kişiye adil tazmin verilmesine, yani uğradığı zararın tazmini için bir miktar para ödenmesine karar verebilir. Bakanlar Komitesi, Mahkeme tarafından kararlaştırılan bu miktarın somut olarak, başvurucuya ödenip ödenmediğini denetler.


Son birkaç yıldır Mahkeme, “sistematik sorunlar” adı verilen, ulusal mevzuatın Sözleşme’yle uyumsuzluğundan kaynaklanan birbirine benzer problemlerin yoğun başvuru akınına neden olmasından ötürü yeni bir usul geliştirdi. Bu yeni usule göre, birbirine benzer olan başvuruların sadece bir ya da birkaç tanesi değerlendirmeye alınır, benzer diğer başvuruların incelenmesi ertelenir. Mahkeme, bir pilot davada kararını vererek, ilgili Hükümeti ulusal mevzuatını Sözleşme’ye uyumlu hale getirmeye davet eder ve alınması gereken genel önlemleri belirtir. Bundan sonra benzer diğer davalar incelenir.
 

 

 

İnsan Hakları Kamu Özgürlükleri Eğitim Setleri İçin Tıklayınız...