Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 17-01-2014

Memurun Görevi ile İlgili Bir Eylem ya da İşlemin Varlığı Konusu

Memurun Görevi ile İlgili Bir Eylem ya da İşlemin Varlığı Konusu


İdare, hem hukuksal bir araç olan işlem hem de fiziksel bir olgu sayılan eylemler yapabilme yeteneği ile donatılmıştır. Genel olarak hukuki işlem ya da muamele veya tasarruf, bir veya birden çok kişinin hukuksal bir sonuç elde etmek için iradelerini açıklamalarıdır. İdari işlem denilince, idarenin tek yanlı iradesiyle hukuki sonuç doğuran işlemler anlaşılır. Bunlar düzenleyici veya birel işlem niteliğinde olabilir. Düzenleyici idari işlemler; genel, soyut, sürekli, objektif nitelikte olup, bir defa uygulanmakla tükenmezler. Örneğin tüzük, yönetmelik gibi. Birel idari işlemler ise, koşul işlem ve öznel işlem olarak ikiye ayrılır. Koşul işlem; bir hukuki statüye girme, o statü içinde değişikliğe uğrama veya statüden çıkma sonucunu doğuran işlemlerdir. Örneğin, memuriyete atama, disiplin cezası verme, emekliye ayırma gibi. Öznel işlemler ise süjeye göre değişen işlemlerdir; sicil verme, her mükelleften geliri ile orantılı vergi alınması gibi. Anayasa Mahkemesinin bir kararında, “bir tasarruf ya da kararın idari işlem sayılabilmesi için, o tasarruf veya kararın bir kamu kurumunca ya da idare örgütü içinde yer alan bir idari makamca verilmiş olması ve idarenin idare hukuku alanında gördüğü idari faaliyetlerle ilgili bulunması gerekmektedir.

Başka bir deyimle, bir kamu kurumunun kamu hizmetleriyle veya bu hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili kararları idari nitelik taşıyan kararlardır. Bunun gibi idarenin asli ve sürekli kamu hizmeti yürüten mensupları ve ajanları arasındaki ilişkinin idare hukuku ilkelerine bağlı ve idare hukuku ilkeleri ile düzenlenen bir kamu hukuku ilişkisi olduğu kuşkusuzdur...” (AY. Mah., E.1976/I, K.1976/28). “İdari eylem” deyimi ise dar anlamda idarenin kamu hukuku alanındaki maddi fiil ve hareketlerini anlatır (Ayanoğlu, 2004). İdare tarafından girişilen ya da gerçekleştirilen eylemler, çoğu kez alınan bir karar ya da bir işlemin uygulanması yönünde olmakla beraber, bunlardan bağımsız olarak yaratılan bazı durumlarla ilgili salt veya yalın olarak nitelenen idari eylemler de söz konusu olabilmektedir. İdari eylem idarenin faaliyetleri sırasında gerek iradesi dışında gerçekleşen olaylar gerekse bilerek ve isteyerek yapmış olduğu maddi fiiller, hareketsiz kalması sonucu meydana gelen bir takım fiili durumlar, hizmetin görülüşü sırasında ve yürütülen idari faaliyetle ilgili olarak, idarenin araç ve gereçlerinin işleyişi veya işlemeyişi ya da idarenin personelinin zarar verici davranışı yüzünden doğan zarar şeklinde ifade edilebilmektedir (Özgüldür, 1996, s.54).


Kişisel sorumluluğu doğuran fiilin öncelikle hukuka aykırı olması gerekir. Hukuka aykırılık kamu hukukuna ya da özel hukuka aykırılık şeklinde olabilir. Ancak zararı gerçekleştiren maddi unsurun, yani hareketin, memurun yapmış olduğu bir idari işlem ya da idari eylem olması gerekir.

 

Memur Hukuku Eğitim Seti İçin Tıklayınız...