Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 23-01-2014

Şubat 2001 Krizi Konusu

Şubat 2001 Krizi Konusu


Ecevit Hükûmeti Ocak ayından itibaren kamu harcamalarını kısmak için tüm kamu kesiminin personel alimini ve dış kredi kullanmalarını Hazinenin onayına bağladı. Hazine, güvensizlik nedeniyle yıl sonu enflasyonunun çok üstünde bir faiz oranından (%67) borçlandı.

 Ziraat ve Halk Bankasının görev zararlarından kaynaklanan Hazinenin 20 milyar dolar civarındaki borcunun 6.750 milyon doları Ocak ayı başında çıkarılan özel tertip devlet tahvilleri ile kapatıldı. Daralan iç talebe bağlı olarak 12 aylık enflasyon 14 yıl sonra ilk kez %30un altına (%28,3) indi.

 Bu ortamda 19 Şubat 2001de cumhurbaşkanı ile başbakan arasında meydana gelen karşılıklı sert tartışma sonrasında kurul tarihinde ilk kez başbakanın toplantıyı terk etmesi ve içerde olup bitenleri basına açıklamasıyla Türkiyede mali piyasalar alt üst oldu. ÎMKB endeksi %14,6 oranında düşerken repo faizleri %760a yükseldi.

 Dövize geçişin hızlanmasıyla birlikte Merkez Bankasından 7,6 Milyar dolar çekildi. Kriz;
20, 21, 22 Şubat günlerinde de derinleşerek sürdü ve ekonominin tüm dengelerini alt üst etti. İki büyük kamu bankası olan Ziraat ve Halk bankası tarihlerinde ilk kez takas işlemlerinde 3 milyar dolar açık verdiler.

Üç gün içinde Merkez Bankası rezervleri 27,9 milyar dolardan 22,6 milyara indi. Bankalararası Para Piyasasında gecelik faiz oranı önce %3000e, sonra %7500e çıkarken, Hazine %144 faiz ile borçlanabildi. Krizi aşmak için Merkez Bankası IMFnin de onayını alarak 21 Şubat gecesi döviz kurlarının dalgalanmaya bırakıldığını ilan etti. Uygulamanın ilk gününde t %40 civarında değer kaybetti.

Bu sonuç bir anda devletin dış borç toplamının t cinsinden 29 katrilyon artmasına neden oldu. MB satış kuru (ABD Doları) 19 fiu- batta 686.500 iken 23 fiubatta t920,00 düzeyine çıktı.


Şubat 2001 krizi ile “Döviz Çıpası” na dayalı “Enflasyon Düşürme Programı” terk edilmiş oldu. Şubat krizinin tamamen döviz piyasalarından kaynaklanan bir kriz olması, IMFnin mali desteğini, piyasalara güven vermesi açısından zorunlu hâle getirdi.

 Ancak Türkiyenin borçlarını geri ödeyememe riski olduğu kanısına varan IMF ek kaynak vermedi. Bu şekilde iyice derinleşen kriz karşısında 57. hükümetin önünde üç temel seçenek vardı: Borçlarını para basarak ödemek, borçlarını ödeyemeyeceğini ilan etmek (Moratoryum), güçlü bir ekonomik reform programı hazırlayıp dış kaynak sağlamak.


Ecevit Hükümeti krizi aşmak için sıralanan olanaklardan üçüncüsünü seçti ve programı hazırlamak üzere Dünya Bankası Başkan yardımcısı Dr. Kemal Dervişi acele Türkiyeye davet etti. 2 Mart 2001de ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı olarak göreve başlayan Derviş hemen “Türkiyenin Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı” nı hazırlamaya girişti.

 

 

Atatürk İlkeleri Ve İnkılap Tarihi 2 Eğitim Seti İçin Tıklayınız...