Açıköğretim Adalet
Adalet 1. Yarıyıl Dersleri
Adalet 2. Yarıyıl Dersleri
Adalet 3. Yarıyıl Dersleri
Adalet 4. Yarıyıl Dersleri
Eğitim Setleri
Eğitim Videoları
İçerik Tarihi: 01-01-2014

Türkiyenin AİHM Önündeki Temel İnsan Hakları Sorunları

TÜRKİYE’NİN AİHM ÖNÜNDEKİ TEMEL İNSAN HAKLARI SORUNLARI


Türkiye, Anayasa ve yasalarından kaynaklanan yapısal sorunları yanında uygulamadaki bir çok eksiklikleri nedeni ile AİHM önünde 31.12.2011 yılına kadar toplam 2.404 kez insan haklarını ihlal etmekten mahkum olmuştur. Bu sayı Türkiye’yi AİHS’ni en çok ihlal eden devlet konumuna getirmektedir. Ayrıca Türkiye 15.950 başvuru ile Rusya’dan sonra hakkında en çok bireysel başvuru yapılan devlettir.


Türkiye hakkında verilen insan hakları ihlali kararları genelde ağır insan hakkı ihlalleri olarak nitelendirilen yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağının ihlali alanlarında söz konusu olmaktadır. Ancak tutukluluk ve yargılama süresinin uzunluğu, mülkiyet hakkının ve ifade özgürlüğünün ihlali iddiaları çerçevesinde yapılan bireysel başvurular da AİHM’nin en çok ihlal karar verdiği diğer sorunlu alanları oluşturmaktadır.


Türkiye’nin insan hakları sorunlarını AİHM kararları çerçevesinde incelemek hukuk düzeninde yapılması gereken reformlar açısından yol göstericidir. Zira AİHS bugün yorumlandığı şekliyle yaşayan hukuku yansıtmakta ve AİHM tarafından “Avrupa kamu düzeninin anayasal belgesi” olarak nitelendirilmektedir. Diğer bir ifade ile AİHS taraf devletler bakımından ortak değerleri yansıtmakta, adeta Avrupa’nın anayasası işlevini görmektedir. AİHM içtihatları doğrultusunda ortaya çıkan Avrupa insan hakları hukukunun taraf devletler açısından getirdiği temel yükümlülük ise ulusal hukuk düzeninin bu hukuk ile uyum içinde olmasını sağlamaktır.


Bu çerçevede Türkiye’nin özellikle 2001 Anayasa değişikliğinden itibaren, gerçekleştirdiği hukuk reformu süreci esasen AİHM içtihatları doğrultusunda ulusal mevzuatın uyumlaştırılması sürecidir. Bu anayasal ve yasal reform sürecinin önemli bir aşamasını 2004 Anayasa değişikliği ile Anayasanın 90. maddesinde yapılan düzenleme oluşturmaktadır. 90. madde değişikliği ile insan haklarına ilişkin uluslararası antlaşmalara çatışma halinde kanunlar karşısında üstünlük tanınmaktadır. Böylece yargı organlarına antlaşmalarla/yasaların çatışması halinde izlemeleri gereken yol açıkça gösterilmektedir.


Örnek olaylar çerçevesinde Türkiye hakkında en çok ihlal kararı verilen yaşam hakkı, işkence ve kötü muamele yasağı, uzun tutukluluk sürelerine ilişkin sorunları inceleyelim.
 

 

İnsan Hakları Kamu Özgürlükleri Eğitim Setleri İçin Tıklayınız...